Ransomware, of ‘rançongiciel’ in het Frans, is het digitale equivalent van een gijzeling. Het vergrendelt uw computer of telefoon. Het codeert uw persoonlijke gegevens. Het doel? Geld.
U betaalt, zij beloven het systeem te ontgrendelen of de decoderingssleutel te overhandigen. Meestal is het een leugen. Maar het mechanisme is eenvoudig. Het is malware die is ontworpen om geld af te persen door uw digitale leven vast te houden voor losgeld.
Dit is niet alleen maar vervelend. Het is een bloeiende industrie.
De opkomst van cybercriminele winst
De groei is duizelingwekkend. Symantec rapporteerde al in 2014 een jaarlijkse stijging van het aantal ransomware-incidenten met 113%. Dat is oud nieuws in de cybersecurity-jaren.
Kijk naar de gegevens van het Franse Nationale Agentschap voor de Beveiliging van Informatiesystemen (ANSSI). Tussen 2019 en 2020 zijn de aanvallen met 255% gestegen.
Waarom de piek? Hackers beginnen zich te organiseren. Ze gooien niet meer alleen maar darts naar een bord. Ze anticiperen op doelstellingen. Zij bereiden zich voor.
“Hackers bereiden zich nu van tevoren voor om belangrijke instellingen of bedrijven aan te vallen en extreem hoge losgelden te eisen.”
De inzet is gestegen. Het gaat niet langer alleen om het vergrendelen van een laptop. Het gaat over het verlammen van hele organisaties.
Dubbele afpersing: het nieuwe normaal
De ANSSI benadrukt een angstaanjagende evolutie: dubbele afpersing.
Traditionele ransomware versleutelt uw bestanden. U verliest de toegang tot uw werk. Je betaalt om het terug te krijgen.
Dubbele afpersing voegt een tweede dreigingslaag toe. Als u niet betaalt, houden hackers uw bestanden niet alleen gecodeerd. Ze lekken ze. Openbaar.
Dit verandert de berekening voor slachtoffers. Zelfs als u over back-ups beschikt, is de reputatieschade als gevolg van een datalek catastrofaal. De druk is enorm.
De uitbetaling weerspiegelt deze hefboomwerking. We hebben het over honderdduizenden euro’s. Soms een heel miljoen.
Waar gaat dat geld naartoe? Het betaalt de hackers. Maar het dient ook als ‘investeringsfonds’. Hackers gebruiken de winst om geavanceerdere malware te bouwen. De cyclus voedt zichzelf.
Hoe deze aanvallen zich verspreiden
De bezorgmethoden zijn niet veel veranderd. Ze zien er nog steeds uit als legitieme e-mails.
U krijgt een bericht met een bijlage. Of een link naar een gecompromitteerde website. Klik op een van beide en je doet mee.
Sommige ransomwarevarianten, zoals de beruchte CryptoLocker, richten zich puur op encryptie. Ze versleutelen uw gegevens zodat u deze niet kunt openen.
Anderen zijn invasiever. Ze voeren toepassingen uit die het register van het besturingssysteem wijzigen. Hierdoor wordt de hele machine vergrendeld. Je kunt niet eens goed opstarten.
Wie wordt geraakt?
Iedereen. Maar sommige sectoren bloeden harder dan andere.
Bedrijven en instellingen zijn de voornaamste doelwitten. Lokale overheden. Zorginstellingen. Instanties uit de publieke sector.
De impact is onmiddellijk en ernstig. Operaties stopgezet. De activiteit stopt. Financiële verliezen lopen snel op.
Voor technologiebedrijven in de digitale sector gaat de schade dieper. De geloofwaardigheid verdampt. Klanten vertrekken. Vertrouwen dat eenmaal gebroken is, is moeilijk weer op te bouwen.
Maar denk niet dat u veilig bent omdat u een klein bedrijf of een individu bent. Dat ben je niet.
Kwaadaardige acteurs werpen een breed net uit. Als uw gegevens waarde hebben, of als uw systemen kunnen worden ingezet voor verdere aanvallen, bent u een doelwit. De verdediging gaat niet over ‘too big to fail’ zijn. Het gaat erom dat het te moeilijk is om te kraken.
We hebben de neiging om aan te nemen dat ransomware een pc-probleem is. Dat is het niet. Je telefoon en tablet zijn ook een eerlijk spel.
De dreigingsvector is anders, maar de uitkomst is hetzelfde. Uw bestanden verdwijnen. Ze worden gecodeerd. U krijgt een factuur voor Bitcoin- of PayPal-overdracht om ze terug te krijgen.
Op mobiel verbergen deze aanvallen zich in het volle zicht. Ze hebben geen geavanceerde exploits nodig. Ze willen alleen dat je het verkeerde downloadt.
De valkuil van niet-officiële apps
Android-gebruikers zijn hier bijzonder kwetsbaar. Waarom? Omdat het ecosysteem sideloading gemakkelijker maakt dan iOS. Maar zelfs op iOS wordt u blootgesteld als u jailbreakt of bedrijfscertificaten gebruikt.
Ransomware doet zich vaak voor als hulpprogramma-apps. Valse antivirussoftware. Pornografische streaming-apps. Dingen die je normaal niet zou vinden in de officiële Play Store of App Store.
Neem het CryCryptor-voorbeeld uit Canada.
Het was niet begraven in een schaduwrijke APK. Het was vermomd als een legitieme app voor het traceren van COVID-19-contacten. Je downloadt het voor het algemeen belang. Jij lanceert het. En plotseling worden uw foto’s, contacten en documenten vergrendeld achter een coderingssleutel.
De malware wordt geactiveerd tijdens de installatie. Het wacht niet. Het codeert de opslag van het apparaat vrijwel onmiddellijk.
Dit gaat niet alleen over gestolen gegevens. Het gaat over gegijzeld worden. De aanvallers willen niet alleen uw wachtwoord. Ze willen jouw toegang.
Webgebaseerde afpersing- en angsttactieken
U hoeft niet altijd een app te downloaden om geïnfecteerd te raken. Soms is de browser het wapen.
Hackers maken valse landingspagina’s. Ze beloven illegale films. Of inhoud voor volwassenen. Ze jagen op impulsen. Maar de echte valkuil is niet het bestand waarop u klikt.
Het is de pop-up.
Het scherm wordt zwart. Of rood. Er verschijnt een bericht dat beweert afkomstig te zijn van een overheidsinstantie. De FBI. Hadopi. De lokale politie.
Het bericht zegt dat je bent betrapt. Illegale inhoud downloaden. Schending van het auteursrecht. Het bezit van illegaal materiaal.
De bewering is absurd. Maar het is ontworpen om paniek te zaaien.
Er wordt u verteld dat u onmiddellijk een ‘boete’ moet betalen. De betaalmethoden zijn specifiek. SMS-abonnementen met premiumtarieven. Directe bankoverschrijvingen. Of diensten zoals PayPal.
Dit is social engineering in de meest basale vorm. Geen code-uitvoering. Geen zero-day-exploit. Gewoon psychologische manipulatie.
Als u betaalt, markeert u uzelf als een gemakkelijk doelwit. De volgende keer zullen ze om meer vragen. Of ze verkopen uw telefoonnummer aan oplichters.
Hoe je jezelf daadwerkelijk kunt beschermen
Er bestaat geen perfecte beveiliging. Er is alleen sprake van risicomanagement.
Je kunt niet elke bedreiging elimineren. Maar je kunt de meest voor de hand liggende deuren sluiten.
1. Val niet langer voor phishing
Phishing is niet alleen e-mail. Het is sms (smishing). Het zijn nepwebsites. Het zijn pushmeldingen.
De sleutel is verificatie. Als u een bericht krijgt van uw bank of de belastingdienst, klik dan niet op de link.
Open de officiële app. Log zelf in. Controleer daar uw berichten.
Als het bericht een link naar een inlogpagina bevat, is het vrijwel zeker nep. Legitieme services sturen zelden directe inloglinks via sms of informele e-mails.
2. Versterk uw authenticatie
Zwakke wachtwoorden zijn het gemakkelijkste toegangspunt.
Als u ‘wachtwoord123’ of uw geboortedatum gebruikt, bent u klaar. Geautomatiseerde tools kunnen dat binnen enkele seconden kraken.
Gebruik unieke wachtwoorden voor elk account. Een wachtwoordbeheerder is niet onderhandelbaar voor serieuze bescherming. Het genereert willekeurige, complexe strings. U hoeft slechts één hoofdwachtwoord te onthouden.
Schakel overal tweefactorauthenticatie (2FA) in. Geen sms-gebaseerde 2FA als je er iets aan kunt doen. Gebruik een authenticator-app of een hardwaresleutel. SMS kan worden onderschept via SIM-swapping.
3. Gebruik beveiligingstools, maar vertrouw ze niet blindelings
Een firewall, antivirus en VPN zijn basisvereisten.
Ze maken je niet onzichtbaar. Ze verhogen alleen maar de toegangskosten voor aanvallers.
Een VPN versleutelt uw verkeer op openbare wifi. Dat is cruciaal. Je wilt niet dat je internetprovider of de eigenaar van de coffeeshop ziet wat je doet.
Antivirus op mobiel gaat minder over scannen en meer over gedragsanalyse. Het let op apps die zich vreemd gedragen. Alsof een zaklamp-app toegang probeert te krijgen tot je contacten.
4. Onderwijs is de beste firewall
In een bedrijfsomgeving stopt training aanvallen voordat ze beginnen.
Voor individuen is bewustwording net zo belangrijk.
Begrijp de terminologie. Ransomware. CryptoLocker. Phishing. Speerphishing.
Als je weet hoe de aanval werkt, is de kans kleiner dat je erin trapt. Je zult de urgentie herkennen. De angsttactiek. De onnatuurlijke verzoeken.
De realiteit van mobiele beveiliging
Wij
